Poetry International Poetry International
Dichter

Michèle Métail

Michèle Métail

Michèle Métail

(Frankrijk, 1950)
Biografie
De Franse dichter Michèle Métail werd in 1950 in Parijs geboren. Ze studeerde Duits en Chinees en sloot zich later aan bij de roemruchte OuliPo-groep – een aantal zeer uiteenlopende schrijvers die als gemeenschappelijk uitgangspunt hadden dat ze literatuur schreven vanuit zelf opgelegde beperkingen. 
Een bekend voorbeeld daarvan is Georges Pérecs roman La disparition  waarin de letter ‘e’ geen enkele keer voorkomt. Gebaseerd op haar lange, wandelingen door Berlijn waar ze een tijd woonde, maakte Métail onder meer een reeks gedichten die telkens uit tien regels van vijftien letters bestaan. Een door Kiki Coumans vertaalde selectie uit die gedichten werd recent in het Tijdschrift Terras gepubliceerd.
 
winterontbladerd
verheft hij zich daar
tussen drie hoeken
schaduw op muren
waar middenhouts
trapsgewijze takken
als aan de toppen
een knop gespleten
dag, volgende dag
ontluikt het ontluiken
 
12 april 2000: kastanjeboom op de binnenplaats
 
De omvang van 10 x 15 ontleende Métail aan het standaardformaat foto. Opvallend is hoe die rigide vorm spannende poëzie oplevert die inderdaad aan een kiekje doet denken en het gedicht ook een beeldende kwaliteit geeft. Het gedicht is tegelijk beknopt, zelfs streng en toch levendig. Het heeft het particuliere van een dagboekaantekening en appelleert tevens aan het universele. Vertaalster Kiki Coumans maakt terecht de vergelijking met de traditionele Haiku en Chinese landschapspoëzie.

Métail mag dan haar werk inkaderen aan de hand van vooraf zelf gekozen spelregels, het is aan de andere kant juist vrij van de traditionele restricties. Poëzie overstijgt bij Métail de grenzen van papier en taal. Haar werk heeft veel raakvlakken met zowel beeldende kunst als muziek. Métail is befaamd om haar optredens die soms uren kunnen duren. Tijdens zo’n performance wikkelt ze bijvoorbeeld een rol papier af als was het een boekrol en leest het gedicht met veel uiteenlopende stemmen; fluisterzacht, lallend, of hard en ernstig. Een klankdichter is Michèle Métail echter ook niet. Haar werk overschrijdt opzettelijk alle grenzen. Samen met Bernard Heidsieck richtte zij Dixit op, een beweging die in plaats van de verschillen tussen kunstzinnige disciplines te benadrukken, probeert een fusie daartussen tot stand te brengen.

De poëzie van Métail is een ode aan de schijnbaar onbegrensde mogelijkheden die taal, beeld en muziek kunnen bieden. Het is ook een meesterproef in beheersing door de taal tot het uiterste af te bakenen en toch levend te houden.
met muurklap, ommuurd
windt zich de wingerd
maagdelijk op latwerk
ter bedekking, veranda
waar een halfverlaten
leunstoel strak naar
het straatbeeld gericht
verbrokkeld, het beeld
van slijtage zo echt
en volledig versleten
 
9 mei 2000: Potsdam. Villa te koop       
© Mischa Andriessen (Translated by Diane Butterman)
Sponsors
Gemeente Rotterdam
Nederlands Letterenfonds
Stichting Van Beuningen Peterich-fonds
Prins Bernhard cultuurfonds
Lira fonds
Versopolis
J.E. Jurriaanse
Gefinancierd door de Europese Unie
Elise Mathilde Fonds
Stichting Verzameling van Wijngaarden-Boot
Veerhuis
VDM
Partners
LantarenVenster – Verhalenhuis Belvédère